نقش رستم کجاست وشامل چه آثاری می باشد؟
نقش رستم در شمال مرودشت در فاصله ۶ و
نیم کیلومتری از تخت جمشید واقع شده است.
نقش رستم نام مجموعه باستانی در
شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که یادمان‌هایی از ایلامیان، هخامنشیان و
ساسانیان را در خود جای داده‌است.
1− آرامگاه خشایارشا
۲−سنگ برجسته تاج گزاری نرسی.
۳−یادمان پیروزی بهرام دوم.
۴−آرامگاه داریوش بزرگ
۵−یادمان پیروزی شاپور اول بر والرین و
فیلیپ عرب.
۶−آرامگاه اردشیر یکم
۷−آرامگاه داریوش دوم
۸−نقش شاپور دوم ساسانی: در این نقش،
سواری كه دارای تاج است، نیزه خود را بر گردن دشمن فرو كرده و هر دو، زره به تن
دارند.
۹−کعبه زرتشت
▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼
▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼
قدیمی ترین تصویری که بوسیله جهانگردان از نقش رستم کشیده شده و دردست است ، متعلق
به سال 1663 م. می باشد واولین رمز گشایی کتیبه های میخی این منطقه توسط
"سرهنری راولینسن " (1895-1810 م. )صورت گرفت ، همچنین اکتشافات باستان
شناسی این ناحیه به طور علمی در سال 1937 م. توسط دانشگاه شیکاگو آغاز شد و در پی
آن محققین خارجی به خاطر تقدس این محل ، آنجا را شهر مردگان نامیدند.
در
توضیح منطقه می توان آثاررا به سه دسته کلی تقسیم کرد :
الف) آثار ایلامی : موضوع این نقش مربوط به مراسم مذهبی دوران ایلامی (600-2000
ق.م.) است که توسط پادشاه ایلام اجرا می گردد و جزو حجاری های منحصر به فرد است .
ب) آثار مربوط به دوران هخامنشی که عبارتند از :
1- آرامگاه چهارتن از پادشاهان هخامنشی که به ترتیب از سمت راست متعلقند به
خشایارشاه ،داریوش بزرگ ، اردشیر اول و داریوش دوم . این آثار در قسمت فوقانی صخره
کوهستان دارای حجاری تا حدودی شبیه به هم هستند. تصویر عمومی آرامگاه چلیپا شکل
است و طول هریک از آنها تقریبا 93/22 متر و به عرض 19 متر می باشد و به طور تقریبی
26 متر پایین تر از قله کوهستان قرار دارند. ورودی آرامگاه ها ، چهار گوش بوده و
در دوره باستان دارای درب سنگی بوده اند. در محوطه داخلی آرامگاه ها بین 4 تا 9
تابوت سنگی در داخل کوه کنده شده که روبروی آنها راهرو باریکی قرار دارد.
2- کعبه زرتشت : روبروی کوهستان ، ساختمان مکعب شکلی قرار دارد که مهارت و دقت در
برش ، صیقلی کردن و حجاری سنگ ها در آن موج می زند . قسمتی از آن توسط تازیان
تخریب شده ، اما بنا استخواندارتر از آن بوده تا از بین برود . در بالای ساختمان
اتاقی وجود دارد که عقاید متفاوتی در مورد استفاده از آن ذکر شده است . گویند که
در این محل ، کتاب مقدس ، اوستا ، نگهداری می شد . همچنین عده ای معتقدند که محل
نگهداری و آماده کردن اجساد شاهان هخامنشی بوده تا از آنجا راهی آرامگاه ابدی شان
گردند. اطراف ساختمان ، کتیبه هایی به زبان پهلوی اشکانی ، پهلوی ساسانی و یونانی
حک شده است که عمده مطالب مربوط به پیروزی ساسانیان بر رومی ها می باشد.
ج) آثار مربوط به دوره ساسانی : حجاری ها از راست به چپ عبارتند از :
1- نقش اول : در جلوی پلکان ورودی اثر یک فضای خالی بزرگ حجاری در دوره ساسانی
آماده شده بود که بی استفاده ماند. در مرکز این قسمت کتیبه ای 20 خطی به زبان
فارسی حک شده که مربوط به دوره قاجار است و موضوع آن تقسیم آب معرفی برای زمین های
مزروعی است.
2- نقش دوم : تاجگذاری نرسی (293-330 م.) رانشان می دهد که مشروعیت خود را از دست
ایزد بانوی آب های روان ( اناهیتا ) می گیرد. بین آن دو کودکی دیده می شود که به
احتمال زیاد متعلق به ولیعهد ( هرمز دوم ) می باشد.
3- نقش سوم : صحنه نبرد بهرام دوم (298-276 م.) با دشمن را در دو بخش نشان می دهد.
4- نقش چهارم شاپور اول (272-242 م.) را در حالیکه والرین امپراطور روم را شکست
داده است ، نشان می دهد که این نقش از افتخار برانگیزترین آثار تاریخ ایران به
شمار می رود.
5- نقش پنجم : زیر مقبره اردشیر اول ، دو نقش وجود دارد : بالایی احتمالا متعلق به
آذر نرسه یا شاپور دوم است که تقریبا از بین رفته است و پایینی متعلق به هرمز دوم
(310-302 م.) است که صحنه پیروزی او ( نوه شاپور اول ساسانی ) بر دشمن است .
6- نقش ششم : در زیر مقبره داریوش دوم و روبروی کعبه زرتشت ، نقشی وجود دارد که به
نظر اشمیت و هنینگ باید مربوط به شاپور دوم (379- 309 م.) باشد و حکایت از پیروزی
سواری تاجدار ( شاه ) می کند که نیزه خود را در گردن دشمن برده است.
7- هفتمین اثر: چاه آب باستانی که در این محل حفر شده است .
8- نقش هشتم : دو دوره تاریخی را در بر می گیرد که اولی همان مراسم مذهبی عیلامی
است که قبلا ذکر شد و دومی نقش بهرام دوم ( 293-276 م. ) است در میان اعضا خانواده
سلطنتی و بزرگان که شاه در وسط ایستاده است .
در بالای این نقش در قله کوه ، استوانه ای سنگی برپا است که کاربری آن دقیقا مشخص
نیست.
9- نقش نهم ( آخرین نقش ) : تاجگذاری اردشیر ، اولین پادشاه ساسانی (242-226 م. )
و شکست اردوان پنجم ، آخرین پادشاه اشکانی موضوع این نقش است .
به فاصله 50 متر از آخرین نقش ، دو آتشدان شبیه به هم در دامنه کوه حجاری شده است
که سبک معماری آنها به چهار طاقی معروف است و به فاصله 300 متری از دو آتشدان به
طرف شمال در دامنه پایین کوه ، استودان ها یا حفره های مکعب شکلی در دل کوه کنده
شده که محل نگهداری استخوان های مردگان زرتشتی بوده است .
این وبلاگ فقط جنبه ی اطلاع رسانی علمی دارد.